Wyposażenie gastronomii a znaczenie ergonomii w codziennej pracy

Przy urządzaniu kuchni warto zacząć od czynności, które mają być realizowane każdego dnia, a dopiero w przyszłości przejść do wyboru konkretnych urządzeń. Ten sposób planowania pozwala zauważyć zależności, których nie widać przy przeglądaniu samych parametrów technicznych. Jeżeli już produkty są na prawdę bardzo często przenoszone między chłodnią, stanowiskiem przygotowawczym i częścią wydawczą, odległości między tymi miejscami zaczynają posiadać praktyczne znaczenie.

Podobnie jest z urządzeniami używanymi równocześnie. Wyposażenie gastronomii powinno uwzględniać nie tylko i wyłącznie pojedyncze funkcje, ale również to, jak poszczególne elementy współpracują ze sobą w czasie pracy. Czasami wystarczy niewielka zmiana ustawienia stołu lub regału, ażeby ułatwić dostęp do potrzebnych produktów. Innym razem niezbędne jest przesunięcie większego urządzenia, co może wymagać sprawdzenia instalacji i wolnej przestrzeni. Przy większej liczbie pracowników trzeba przy tym przewidzieć miejsca, w których mogą wykonywać swoje zadania bez wzajemnego blokowania przejść.

Istotnym zagadnieniem jest podział wyposażenia według częstotliwości użycia. Sprzęt używany przy niemal każdym zamówieniu powinien znajdować się w miejscu łatwo dostępnym, natomiast urządzenia wykorzystywane okazjonalnie mogą być ustawione dalej od głównego ciągu pracy. Podobna zasada tyczy się przechowywania naczyń, pojemników oraz drobnych przyborów. W praktyce niewłaściwe rozmieszczenie takich elementów może powodować więcej problemów niż brak dodatkowej powierzchni. Pracownik zamiast skupić się na przygotowaniu potraw musi co chwilę sięgać do odległej szafki lub przechodzić przez stanowisko zajęte przez inną osobę. Wyposażenie punktów gastronomicznych warto więc rozpatrywać także pod względem częstotliwości wykonywania poszczególnych czynności. W małym lokalu szczególnie ważne jest wielozadaniowe zastosowanie blatów i szafek, ponieważ trudno wygospodarować osobną przestrzeń dla każdego etapu produkcji. Przy większym zapleczu można natomiast wyraźniej oddzielić miejsca przeznaczone do przygotowania surowców, obróbki cieplnej, przechowywania i wydawania dań.

Podczas wyboru sprzętu znaczenie mają też warunki, w jakich będzie on eksploatowany. Urządzenie może mieć odpowiednią pojemność, lecz jednocześnie wymagać większej ilości miejsca na otwieranie, czyszczenie lub dostęp do elementów znajdujących się z tyłu. W przypadku sprzętu chłodniczego powinno się przewidzieć przestrzeń umożliwiającą swobodne korzystanie z drzwi i szuflad, a przy urządzeniach grzewczych uwzględnić sposób odprowadzania ciepła i wymagania dotyczące wentylacji. Nie można pomijać także wysokości blatów a także rozmieszczenia półek. Zbyt nisko ustawione elementy wymagają częstego schylania się, jednak umieszczenie często stosowanych towarów na wysokich półkach utrudnia ich pobieranie. Są to drobne kwestie, niemniej jednak w trakcie wielogodzinnej pracy stają się powtarzalnymi czynnościami. Przy projektowaniu warto więc sprawdzić, czy dobrane rozwiązania odpowiadają osobom, które będą z nich korzystać, oraz czy można wykonywać podstawowe zadania bez niepotrzebnych zmian pozycji i przemieszczania sprzętu.

Nie mniej ważna jest sposobność późniejszej zmiany organizacji zaplecza. Sposób pracy może ulec zmian wraz ze zmianą menu, liczby zamówień lub zakresu przygotowywanych towarów. Stałe zabudowanie całej dostępnej przestrzeni utrudnia wówczas przesunięcie urządzeń i dostosowanie stanowisk do nowych potrzeb. Z tego względu część elementów można planować tak, by ich położenie dało się zmienić bez ingerowania w całą instalację. Warto też zostawić dostęp do gniazd, zaworów i odpływów, ponieważ ich zasłonięcie może komplikować późniejsze prace techniczne. Wyposażenie gastronomii obejmuje zatem nie tylko zakup odpowiedniego sprzętu, lecz także sposób jego ustawienia, przechowywania i późniejszej obsługi. Dosłownie urządzenie o właściwych parametrach może sprawiać trudności, jeśli zostanie umiejscowione w miejscu kolidującym z innymi etapami pracy. Z kolei proste rozwiązanie organizacyjne może okazać się wystarczające tam, gdzie zadania są powtarzalne, a liczba stosowanych urządzeń pozostaje ograniczona.

Zobacz także: meble gastronomiczne.